Pagi yang biasa di stesen Rapid KL.
Orang ramai menunggu tren, ada yang sibuk dengan telefon, ada yang meneguk kopi terakhir sebelum tiba di pejabat. Botol minuman kosong di tangan, selalunya berakhir di tong sampah.
Tetapi kini, di beberapa stesen Rapid KL, botol itu boleh menjadi sesuatu yang lebih bermakna.
Prasarana Malaysia Berhad (Prasarana) memperkenalkan mesin kitar semula pintar, atau Reverse Vending Machine (RVM), di stesen-stesen terpilih, menjadikan kitar semula sebahagian daripada rutin perjalanan harian, bukan satu usaha yang menyusahkan atau terpisah daripada kehidupan bandar.
Inisiatif ini lahir daripada satu idea mudah:
kalau kita sudah berada di stesen setiap hari, mengapa tidak jadikan stesen itu ruang untuk melakukan perkara baik, walaupun kecil?
Menurut Ketua Pegawai Kesihatan, Keselamatan, Sekuriti, Alam Sekitar & Pembangunan Lestari Kumpulan Prasarana, En. Idzqandar Abu Bakar, pendekatan ini bukan sekadar menyediakan kemudahan, tetapi membentuk tabiat.
“Kami mahu kitar semula menjadi sesuatu yang mudah, pantas dan relevan dengan gaya hidup bandar hari ini. Tidak perlu keluar daripada rutin harian. Cukup lakukan sambil menunggu tren,” katanya.
Di stesen seperti Masjid Jamek dan KLCC, penumpang kini boleh memasukkan botol plastik atau tin minuman ke dalam mesin KLEAN, sebuah RVM berasaskan kecerdasan buatan (AI). Setiap item yang dikitar semula bukan sahaja mengurangkan sisa, tetapi memberi mata ganjaran yang boleh ditebus melalui aplikasi mudah alih kepada baucar rakan niaga seperti Zus Coffee, Grab dan Jaya Grocer.
Kitar semula, tetapi ada nilai tambah.
Sementara itu, ATLAS ECOPOD pula menarik perhatian dengan reka bentuknya yang unik; diiktiraf sebagai Mesin Kitar Semula Ternipis di Dunia oleh Guinness World Records. Diletakkan bersebelahan mesin minuman ATLAS Vending, ia membolehkan pengguna terus mengitar semula bekas minuman sejurus selepas digunakan, dan menerima ganjaran digital serta-merta.
Tanpa sedar, satu tindakan kecil menjadi sebahagian daripada gaya hidup.
Di sebalik mesin-mesin ini, terdapat sistem penjejakan data yang memantau jumlah bahan dikitar semula dan tahap penglibatan pengguna. Data ini penting untuk Prasarana menilai impak sebenar, bukan sekadar angka, tetapi perubahan tingkah laku warga kota.
Pemilihan Stesen Masjid Jamek dan KLCC bukanlah kebetulan. Kedua-duanya merupakan nadi pergerakan bandar – tempat bertemunya pekerja, pelancong, peniaga kecil dan keluarga. Di sinilah mesej kelestarian paling mudah disemai: di tengah kesibukan hidup seharian.
Setakat ini, sebanyak 16 unit RVM telah dipasang di fasiliti kendalian Prasarana, termasuk di Menara Prasarana dan ibu pejabat Rapid Bus Sdn Bhd. Akan datang, Prasarana terbuka untuk bekerjasama dengan sektor swasta dan rakan strategik bagi memperluaskan inisiatif ini ke lebih banyak stesen.
Bagi Rapid KL, usaha ini membawa makna yang lebih besar daripada sekadar pengurusan sisa. Ia mencerminkan perubahan daripada sekadar pengendali pengangkutan awam, kepada jenama yang hadir dalam pelbagai aspek kehidupan: perjalanan, persekitaran, pilihan harian dan tanggungjawab bersama.
Kerana kadangkala, perubahan tidak bermula dengan langkah besar.
Ia bermula dengan satu botol kosong, di sebuah stesen, sementara menunggu tren.